Page 18 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

GİRİŞ

dinleme işi (arza, mukabele) her ramazanda bir kere, Hz. Peygamber’in
hayatının son ramazanında ise iki defa gerçekleşmiştir. Bunun yanında
Resûlullah güzel Kur’an okuyan bazı sahâbîlere onu okutarak dinlemiş-
tir. Ayrıca daha Mekke devrinden başlamak üzere sahâbe, yazdıkları veya
ezberledikleri Kur’an âyetlerini birbirlerine okumuş ve öğretmişler, üze-
rinde müzakereler yapmışlardır.

c) Kur’an’ın yazıya geçirilmesi

Resûlullah okuma yazma bilmemekle beraber yazının, metni korumadaki
rolünü bildiği için ilk inen âyetlerden başlamak üzere Kur’an’ın bütünü-
nü vahiy kâtiplerine kendi huzurunda, o zaman elde bulunan ve üzerine
yazı yazmak mümkün olan birçok malzemeye yazdırmıştır. Bu kâtiple-
rin sayısı hakkındaki farklı rivayetler rakamı kırka kadar çıkarmaktadır.
Hz. Peygamber’in zamanında ve huzurunda Kur’an’ın tamamı yazılmış
olmakla beraber dağınık malzeme onun döneminde tek bir ciltte toplanıp
mushaf haline getirilmemiştir. Bunun da çeşitli sebepleri vardır:
c1) Sûre ve âyetlerin geliş zamanlarıyla mushaftaki sıralama aynı değil-
dir. Allah, peygamberine âyetlerin ve –aksini iddia edenler varsa da güç-
lü delillere dayalı tesbite göre– sûrelerin, ileride cilt haline getirilirken
uygulanacak sıralama şeklini de bildirmiştir. Âyet ve sûrelerin gelişi, o
sırada yaşayan ve Kur’an’a muhatap olan fertlerin ve genel olarak toplu-
mun ihtiyaçlarına göre olmuştur. Nihaî sıralama ise bütün ümmeti, nesil-
leri ve insanlığı ilgilendirdiğinden zamanı gelince evrensel duruma ve
ihtiyaca göre bu da yapılmıştır (sûrelerin tertibi konusundaki tartışma
için bk. Osman Keskioğlu, Kur’an Tarihi, s. 170-172).
c2) Âyetler her zaman sûreleri tamamlayarak gelmemiş, ihtiyaca ve duru-
ma göre farklı sûrelere ait âyetlerin peş peşe geldiği de olmuştur. Bu
sebeple geliş sona ermedikçe Kur’an’ı nihaî sıralamaya göre bir kitap ve
cilt şekline sokmak mümkün değildi.
c3) Kur’an’ın nüzûlü yaklaşık yirmi üç yıllık bir süre içinde tamamlandık-
tan sonra Hz. Peygamber çok az (iki aydan biraz fazla veya bundan daha
az) yaşamış, bildiği ve bildirdiği sıralamayı yapıp kitabı, mushaf haline
getirmeye vakit ve imkân bulamamış, bunu kendisinden sonra gelenlere
(halife, ümmet) bırakmıştır.

20