Page 627 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

3 / ÂL-İ İMRÂN SÛRESİ · 92

rı olsaydı dahi şeklinde bir var sayıma göre âkıbetlerinin ne kadar kötü
olacağı ve hiçbir kurtuluş çaresi bulamayacakları anlatılmaktadır (İbn
Atıyye, I, 470-471; Râzî, VIII, 131-133; Âlûsî, III 351-356; Reşîd Rızâ, III,
370). Bu anlayıştan hareketle âyete şöyle mâna verilebilir: “… yeryüzü-
nün bütün altınları bile onların fidyelerini karşılayamaz” (Muhammed
Esed, I, 107).

92

92

Meâli
92. Allah yolunda sevdiğiniz şeylerden harcamadıkça iyiliğe asla ere-
mezsiniz. Ne harcarsanız Allah onu hakkıyla bilir.

Tefsiri
92. “İyilik” diye çevirdiğimiz birr kelimesi ayrıca “erdemlilik, ihsan,
çok iyi ve hayırlı” gibi anlamlara gelir. Kur’an terimi olarak birr, “kişiyi
Allah’a yaklaştıran iman, ibadet ve ahlâk ile en doğru ve en güzel haya-
tı yaşamak” mânasına geldiği gibi (bk. Bakara 2/177) “Allah’ın rızâsı,
rahmeti ve cenneti” şeklinde de yorumlanmıştır. Râzî bunu, “saygı ifa-
de eden bütün davranışları, itaatleri ve insanı Allah’a yaklaştıran hayırlı
işleri içine alan bir kelime” olarak değerlendirmiştir (V, 37). Kur’an-ı
Kerîm’in en geniş kapsamlı kavramlarından olan birr, “Allah’a karşı say-
gılı olma” anlamına gelen takvâ kelimesiyle paralel ve ona yakın bir mâna
ifade etmekte, günah anlamına gelen ism ve kötülük anlamına gelen fücû-
run karşıtı olarak kullanılmaktadır (krş. Bakara 2/177; Mâide 5/2; İnfitâr
82/13-14). Birr ile takvâ arasındaki bu yakınlık Kur’an’da çeşitli vesi-
lelerle ifade edilmiştir. Nitekim Bakara sûresinin 189. âyetinde birrin
takvâ sahibi insana özgü bir fazilet olduğu bildirilerek, Mâide sûresinin
2. âyetinde de “Birr ve takvâ hususunda yardımlaşınız” buyurularak bu

629