Page 625 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

3 / ÂL-İ İMRÂN SÛRESİ · 84 – 91

dileme ile yetinmeyip duyduğu üzüntü ve pişmanlığı hal ve hareketleriyle
ortaya koyması gerekir.

90. “İnkârcılığa sapıp sonra inkârlarını daha da arttıranlar” diye söz edi-
len kişilerin kimler olduğu hususunda farklı yorumlar yapılmıştır. Bir
anlayışa göre maksat, genel olarak iman ettikten sonra küfre dönenlerdir
(mürtedler), çünkü mürtedin bu hal üzere kalması, küfürde ısrar etmesi
yani inkârcılığa inkârcılık eklemesi demektir. Diğer anlayışa göre bura-
da kastedilenler, küfrüne yeni bir çeşit küfür ekleyenlerdir. Bu anlayış-
tan hareketle âyetin iniş sebebi hakkında şu açıklamalar getirilmiştir:
a) Ehl-i kitap Hz. Muhammed’in peygamber olarak geleceğine inanı-
yorlardı, fakat o Allah’ın elçisi olduğunu açıklayınca onu inkâr ettiler;
daha sonra da her fırsatta ona saygısızlıkta bulunarak, getirdiği mûci-
zeleri inkâr ederek verdikleri sözü bozarak ve müminlere tuzak kurarak
küfürlerine küfür kattılar. b) Yahudiler Hz. Mûsâ’ya iman ediyorlar-
dı, fakat Hz. Îsâ’yı ve İncil’i inkâr ederek küfre düştüler; daha sonra da
Hz. Muhammed’i ve Kur’an’ı inkâr ederek küfürlerine küfür eklediler.
c) İman edenlerden bazıları dinden dönüp Mekke’ye gittiler; sonra orada
kalıp Hz. Muhammed’in hezimetini bekleyeceklerini açıklayarak küfür-
lerini daha da arttırdılar. d) Bir grup irtidad etti, sonra samimi olma-
dıkları halde İslâm’a dönme isteğinde olduklarını açıkladılar, yüce Allah
onların bu ikiyüzlülüğünü küfür olarak niteledi (Zemahşerî, I, 200; Râzî,
VIII, 130-131). Taberî’ye göre âyetin başı ve sonu dikkate alındığında,
burada kastedilenlerin yahudiler olduğu yorumunun daha kuvvetli oldu-
ğu anlaşılmaktadır (III, 342).
Önceki âyette imandan sonra küfre dönenlerin tövbe edip yola gelmele-
ri halinde tövbelerinin kabul edileceğinin bildirilmesine ve İslâm âlim-
leri arasında defalarca küfre dönülmüş olsa da şartlarına uygun tövbenin
kabul edileceği görüşünün hâkim olmasına karşılık, bu âyette küfürlerini
arttıranların tövbelerinin asla kabul edilmeyeceğinin ifade edilmiş olma-
sı müfessirleri değişik yorumlara yöneltmiştir: a) Bu âyette ve 86. âyette
İslâm dinine düşmanlıkta aşırı gitmeleri sebebiyle kalplerine küfür müh-
rü vurulmuş muayyen bir mürtedler topluluğu kastedilmiş olup, bunlara
tövbe nasip olmayacağı anlaşılmaktadır. b) İnkârda ileri gidenler zaman
zaman hakikate karşı direnmelerinden ötürü bir rahatsızlık duyarlar ve

627