Page 618 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

3 / ÂL-İ İMRÂN SÛRESİ · 81 – 83

Âyette geçen “resûl” kelimesi bu ihtimale delâlet eder. b) Burada kastedi-
len, Allah Teâlâ’nın kendi sıfatlarını önceki peygamberlerin kitaplarında
açıklamış olmasıdır. “Musaddıkun li mâ maaküm” ifadesi de bu ihtimale
delâlet eder (VIII, 119).
Âyette geçen ısr kelimesi sözlükte “ağırlık, ahid, bağ” gibi anlamlara
gelir. Kur’an-ı Kerîm’de “ağırlık” anlamında da kullanılmakla beraber
(bk. Bakara 2/286; A‘râf 7/157), ifadenin önü ve sonu dikkate alınarak
burada kelimeye ahid mânası verilmiştir.
“Mîsâk”ın kabul edilip ahdin üstlenilmesiyle ilgili soru-cevap ifadeleri,
yukarıda belirtilen iki ana ihtimale göre ya Allah Teâlâ ile peygamber-
leri ya da peygamberlerle ümmetleri arasında geçen konuşmalar olarak
düşünülmüştür. “O halde şahit olun” cümlesi için de başlıca şu ihtimal-
lerden söz edilmiştir: a) Bu ikrarı verenlerin birbirine tanıklık etmesi,
b) meleklerin bu konuşmaya tanıklık etmesi, c) elest bezminde (bk. A‘râf
7/172) olduğu gibi herkesin kendi verdiği söze şahit olması, d) kimsenin
bu mîsâkı bilmediği yönünde mazeret ileri sürememesi için bunun her-
kese açıklanması, e) verilen sözden iyice emin olunması, f) peygamber-
lerin ümmetlerinden söz almaları ihtimaline göre, onlardan buna şahitlik
etmeleri istenmiş olabilir (İbn Atıyye, I, 466-467; Râzî, VIII, 120). Esasen
yüce Allah açık veya gizli her şeyi bütün ayrıntılarıyla bildiğine göre, böyle
bir tanıklık talep etmesi kuşkusuz O’nun buna olan ihtiyacıyla açıklana-
maz; burada bir taraftan O’nun iradesinin eseri olan evrendeki karşılıklı
tanıklık ilkesine, diğer taraftan da her türlü itham ve sorumluluğun ispat
şartına bağlı olduğuna dikkat çekilmekte ve bunun üzerinde iyice düşü-
nülmesi istenmektedir. “Ben de sizinle birlikte şahitlik edenlerdenim”
cümlesi ise bu sözün bağlayıcılığına güç katmak ve bundan dönmekten
sakındırmak içindir (Zemahşerî, I, 199).

83. “Onlar Allah’ın dininden başkasını mı arıyorlar?” şeklinde tercüme
ettiğimiz cümleyi “Onlar Allah’ın dininden başkasını aramaktalar!” diye
çevirmek de mümkündür (Râzî, VIII, 121) ve her iki durumda göklerde ve
yeryüzündeki bütün varlıklar O’nun kudreti önünde teslimiyet gösterdi-
ği halde O’nun dininden yüz çevirip başka kurtuluş yolları aramanın ne
kadar yanlış ve beyhude olduğu vurgulanmış olmaktadır.

620