Page 610 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com
P. 610
3 / ÂL-İ İMRÂN SÛRESİ · 78 – 80
aslî hüviyetine aykırı biçimde göstermek için değişik yollar denediklerine
işaret edilir (bu yollar hakkında bk. Âl-i İmrân 3/ 3-4; özellikle “tahrîf”
hakkında bk. Bakara 2/75). İşte bunlardan biri olan ve bu âyette belirti-
len dili eğip bükme diye ifade edilen bu davranışın başka bir âyette (Nisâ
4/46) açıkça yahudilere nisbet edilmiş olması bu kanaati destekleyici
niteliktedir. Âyette geçen bu deyim ağzı eğip bükerek okumak suretiy-
le metni anlaşılmaz veya yanlış anlaşılır hale getirmeyi ifade eder; ancak
bunun icra tarzı hakkında farklı açıklamalar yapılmıştır. Zemahşerî, doğ-
ru şekli yerine tahrif edilmiş şeklini okumanın ya da kitapta olmayan ifa-
deleri ondakilere benzeterek okumanın kastedilmiş olabileceğini belirtir
(I, 197). Kaffâl’den nakledilen bir yoruma göre, nasıl ki Arapça’da keli-
melerin harekelerinde yapılan değişiklikle anlam değişikliği sağlanabi-
liyorsa aynı şeyin İbrânîce açısından düşünülmesi uzak ihtimal değildir.
Yanlış bilginin ne olduğunu açıklarken ise müfessirler daha çok Ehl-i
kitabın kendi kutsal kitaplarında özellikle Hz. Muhammed’in geleceği-
ni ve onun sıfatlarını haber veren kısımları değiştirmeleri, anlaşılmaz
hale ya da yanlış anlaşılacak bir şekle getirmeleri üzerinde dururlar. Bazı
müfessirler de bu âyeti İbn Abbas’tan gelen şu rivayetin ışığında yorum-
larlar: “Kıyamet gününde Allah’ın kendileriyle konuşmayacağı ve kendi-
lerine bakmayacağı kimseler, Muhammed hakkındaki bilgileri karmaşık
hale getiren bir kitap yazıp onu Hz. Muhammed’i anlatan kutsal kitaba
karıştıran, sonra da: ‘İşte bu Allah katındandır’ diyenlerdir.” Bununla
birlikte sonraki iki âyetin içeriği dikkate alınırsa burada, Ehl-i kitap’tan
bir kısım din adamlarının Kitâb-ı Mukaddes’teki –“baba” kelimesinin
“evrenin sahibi, koruyan, gözeten” anlamında olmak üzere yüce Allah
hakkında kullanılması gibi– bazı mecazi ifadeleri çarpıtmalarından ve
açıkça tek tanrı inancını ihlâl eden bir yola girmelerinden söz edildiği
sonucu çıkarılabilir.
“Kitapta olmayanı ondan sanasınız diye” ifadesiyle “Allah katından
olmadığı halde, ‘Bu Allah katındandır’ derler” ifadesinin aynı anlama
geldiğini ve ikincinin birinciyi teyit için olduğunu söyleyenler varsa da,
konunun inceliklerine inen bilginler bunların arasındaki farkı şöyle açık-
larlar: Kitapta olmayan her şey için “Bu Allah katından değildir” dene-
mez; zira dinî hüküm kitapla sabit olabileceği gibi sünnet, icmâ ve kıyasla
612

