Page 597 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

3 / ÂL-İ İMRÂN SÛRESİ · 64 – 68

yahudi ne hıristiyan ne de müşrik idi; o tevhid inancına yürekten bağ-
lı biriydi. Onun inancıyla ilgili bir niteleme yapılacaksa, söylenecek şey
onun “hanîf” ve “müslüman” olduğudur (“hanîf” hakkında bilgi için bk.
Bakara 2/135). Eğer yahudiler ve hıristiyanlar kendileriyle Hz. İbrâhim
arasında bir bağ kurmak isterlerse bunun yegâne yolu, kendi peygamber-
lerinin de tevhid inancına çağrıda bulunduğu gerçeğini itiraf etmeleri ve
Hz. İbrâhim’i, dolayısıyla Hz. Muhammed’i kendilerine tâbi kılma gayreti
içine girme yerine, bütün ilâhî dinlerin geniş anlamıyla “İslâm” dairesi
içinde buluştuğunu görmeleridir.
d) Eğer İbrâhim’e yakınlık tesbiti yapılacaksa, kuşkusuz ona en yakın
olanlar onun getirdiği mesaja uyanlarla Hz. Muhammed ve müminlerdir.
Çünkü ona yakınlığın ölçütü onun öğretilerine canı gönülden bağlanmış
olmaktır. Ona uyanların yanı sıra Hz. Muhammed ve onun ümmeti tevhid
inancına sımsıkı sarılarak bu bağlılığı ispat etmişlerdir. Bütün evrenin
yaratıcısı olan Allah’ı millî bir tanrı şeklinde takdim etme gayreti içine
giren yahudilerle Hz. Îsâ’yı O’nun oğlu sayarak Allah’a ortak koşan hıris-
tiyanlar ise Hz. İbrâhim’in öğretilerinden çok uzaklaşmış bulunmaktadır.
Öte yandan, Hz. İbrâhim tarafından inşa edilen Kâbe’yi tavaf etme-
nin İslâm’ın şartlarından biri olan haccın önemli bir unsuru olmasına
karşılık, Yahudilik’te ve Hıristiyanlık’ta –bu anlamda– “hac farîzası”nın
bulunmayışı da, yahudiler ve hıristiyanlara nazaran Hz. Muhammed ve
ona uyanların Hz. İbrâhim’in tebliğ ettiği dinî esaslara daha yakın olduk-
larının açık bir göstergesi sayılır (İbn Âşûr, III, 274). Kur’an-ı Kerîm’de
“Hac” ismini taşıyan bir sûre ve haccın hükümlerini açıklayan, makam-ı
İbrâhim’den söz eden başka âyetler (özellikle Bakara 2/125, 196) bulun-
makla beraber, bu amaçla bina edilen ilk evin Mekke’de (Kâbe) olduğunu,
orada İbrâhim makamı bulunduğunu ve İslâm’da haccın farziyetini bil-
diren âyetlerin bu sûrede yer almış olması (bk. Âl-i İmrân 3/96-97) bu
yorumu destekleyici niteliktedir.
e) Allah’a yakınlık ancak O’nun varlığına ve birliğine yürekten inan-
makla ve yalnız O’na kulluk etmekle sağlanabilir; zira Allah “müminler”in
dostudur.
68. âyette yahudilerin ve hıristiyanların iddialarının çürütülmesiy-
le ilgili ifadeleri müşrik Araplar’ın istismar edip kendilerine pay çıkar-

599