Page 467 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

3 / ÂL-İ İMRÂN SÛRESİ · 3 – 4

olduğu gibi, kitabı diğer peygamberlere de verilen Tanrı kitabının aslı
olarak kabul ederken furkanı “onların içeriği” şeklinde ifade etmesi de
yanlış anlamaya elverişlidir. Bunlar bir yana, belirtilen görüşün bu şekil-
de dile getirilmesi, gerek Kur’an’daki delillerle gerekse kendisinin baş-
ka ifadeleriyle bağdaşmamaktadır. Şöyle ki: “Hz. Muhammed’e bütün
olarak bir kitap” indirilmemiş olması vâkıasından hareketle buradaki
“kitap” kelimesinin Kur’an-ı Kerîm’e delâlet edemeyeceği ileri sürü-
lürse, Kur’an’da yer alan ve onun kendisini ifade etmek için kullanmış
olduğu genellikle kabul edilen “kitap” kelimelerine asla Kur’an-ı Kerîm
anlamının verilemeyeceği sonucunun da peşinen kabulü gerekir. Oysa
çok açık bir biçimde Kur’an-ı Kerîm’i ifade etmek üzere kitap kelimesi-
nin kullanıldığı âyetler bulunmaktadır ve bizzat Ateş de bu anlamı kabul
etmektedir. Meselâ Ahkaf sûresinin 12. âyetine “Ondan önce de önder ve
rahmet olarak Mûsâ’nın kitabı vardır. Bu da (şirk ile) kendilerine yazık
edenleri uyarmak, güzel davrananları müjdelemek için Arap diliyle indi-
rilmiş, (kendinden önceki kitapları) doğrulayan bir kitaptır” şeklinde
mâna vermiş ve âyeti tefsir ederken burada “Muhammed’e inen” kitap-
tan söz edildiğini belirtmiştir (VIII, 367). İşaret edilmelidir ki, burada
yazarın diğer bazı âyetlerdeki “kitap” kelimesiyle ilgili yaklaşımlarının
tamamının reddi değil, fikrini yukarıda anılan gerekçeye dayandırma-
sının tutarlı olmadığını ortaya koymak amaçlanmaktadır. Yazarı bura-
da bu yoruma sevkeden sebeplerden birinin de, bu sûrenin 7. âyetinde
geçen müteşâbihatın peşinde koşanlarla ilgili ifadeyle Hz. Muhammed’in
ashabı arasında bağ kurulmasını önleme çabası olduğu anlaşılmaktadır.
Konunun bu yönü ilgili âyette ayrıca ele alınacaktır.
Âyette, kitap için “tenzîl”, Tevrat ve İncil ile furkan için “inzâl” masdar-
larından fiil kullanılması farklı şekillerde yorumlanmıştır. Tefsirlerde
genellikle Kur’an-ı Kerîm’in değişik zamanlarda parça parça, diğer iki
kutsal kitabın ise bir defada indirildiğine işaret edildiği belirtilirse de
İbn Âşûr, bütün ilâhî vahiyler gibi Tevrat ve İncil’in de bir defada topluca
indirilmemiş ve ilâhî bildirimin peygamberlik süresine yayılmış olduğu
görüşünü tercih eder. Ayrıca tenzîl ile, Kur’an-ı Kerîm’in indirilişinin
çok geniş zamana yayılmış olduğunun belirtilmiş olabileceği düşünce-
sinin de Furkan sûresinin 32. âyeti delil getirilerek Ebû Hayyân tarafın-

469