Page 420 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com
P. 420
2 / BAKARA SÛRESİ · 261 – 274
Allah rızâsı dışında bir maksatla yapanların misali ise âyette tasvir edilen
bahçedir; yani sadakadır, verilen maldır, paradır. Bunlar verilmiş ve ser-
vet eksilmiştir; fakat bunlar, verene ecir ve sevap kabilinden hiçbir şey
getirmez. Böyleleri bir gün bu ecir ve sevaba muhtaç olduklarında dün-
yadaki servetin, yakınların, dostların fayda veremediği âhirette –tıpkı
gençliğinde yaşlılık yılları için hazırladığı serveti yanıp kül olmuş ihtiyar
gibi– elleri boş kalıverirler.
267. İnfak ve tasaddukun ne maksatla ve nasıl yapılması gerektiği açık-
landıktan sonra sadaka olarak verilecek malın keyfiyetine geçilmiş; veri-
lenin kötü ürün ve mallardan değil iyilerinden olması emredilmiştir.
“İyisinden verme” emri tavsiye midir, yoksa bağlayıcı mıdır? Bu konuda
farklı anlayışlar vardır. “Emir bağlayıcıdır” (vücûb ifade eder) diyenler
buradaki sadakadan maksadın zekât olduğunu ileri sürmüşlerdir. Buna
göre zekât olarak verilecek mal kötü, kalitesiz, kıymetsiz olmayacak; iyi
olacak, iyisinden seçilip verilecektir. “Bu âyette kastedilen sadaka ve
infak, farz olan zekât değil, nâfile olan, sevap kazanmak üzere verilen
sadakadır, yapılan malî yardımdır” diyenler ise emrin bağlayıcı değil tav-
siye kabilinden olduğunu, “Böyle olması daha iyidir, daha çok ecir geti-
rir” mânasına geldiğini ifade etmişlerdir.
Türkçe’ye “iyi, kaliteli” diye çevirdiğimiz ve buna göre yorumladığı-
mız tayyib (çoğulu tayyibât) kelimesini, “helâl” mânasında anlayanlar
da olmuştur. Kelimenin bu mânaya da ihtimali vardır. Ancak burada,
mânalar arasında bir çelişki bulunmadığı için ikisini birden almaya ve
“tayyibât”ı “helâllerinden ve iyilerinden” şeklinde anlamaya da bir engel
yoktur.
268. İnsana dışarıdan gelen ve onu yönlendiren düşünce ve duyguların
iki önemli kaynağı ya Allah’tır veya şeytandır. Allah’tan güzel duygular ve
düşünceler gelir. Bunlarla O, kuluna, doğru yolu bulması, iyiyi ve güze-
li hayatında gerçekleştirmesi için yardım eder. İnsan ve cin şeytanları
ise insanoğlunu, Allah yolundan ve rızâsından uzaklaştırmak için gay-
ret eder. Onun aklına olmadık düşünceler, kalbine de olumsuz duygular
sokarlar. İnsanoğlu bu iki zıt yönlendirme arasında doğru olana kulak
verip onu rehber edinmekle yükümlüdür, bunu yapabilenler bir sonra-
422

