Page 424 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

2 / BAKARA SÛRESİ · 261 – 274

larından biri de haksızlık eden, borcunu ödemeyendir. Böyle kimselerin
yakın çevrelerinde bulunanlar bile onlardan memnun olmazlar, onlarda-
ki haklarını zorla veya gizlice almaya çalışırlar (adak hakkında bilgi için
bk. Hac 22/29).

271. İhtiyaç sahiplerine yapılan yardımın, verilen sadaka ve zekâtın
açık olarak yapılması câiz olmakla beraber (bu âyetten başka 274. âyet
de cevazı teyit etmektedir) hem bu âyette hem de sahih hadislerde gizli
olmasının daha iyi, hayırlı ve ecirli olduğu bildirilmiştir. Nitekim hadiste
Resûlullah şöyle buyurmuştur: “Yedi insan vardır ki Allah onları, kendi-
ne mahsus olandan başka hiçbir gölgenin bulunmadığı günde bu gölge-
sinde barındırır: Âdil yönetici, Allah’a kulluk ederek yetişen genç, gönlü
mescidlere takılmış bulunan kimse, Allah için birbirini seven ve bu sevgi
içinde birleşip ayrılan iki kişi, kendisini birlikte olmaya çağıran soylu
soplu ve güzel bir kadına, ‘Ben Allah’tan korkarım!’ cevabını verebilen
kimse; bir sadaka verip de onu, sol elinin verdiğini sağ eli bilmeyecek
şekilde gizleyen kişi ve tek başına iken Allah’ı anıp gözleri yaşaran kim-
se” (Buhârî, “Hudûd”, 19; Müslim, “Zekât”, 91).
Bazı tefsircilere göre nâfile türünden sadakanın gizli verilmesi, farz
türünden sadakanın ise açık verilmesi daha iyidir. Çünkü farz olan sada-
kanın gizli verilmesi, “Kişi yükümlü olduğu halde vermiyor” şeklinde
suizanna sebep olabilir, ayrıca açıkça verilmesinde teşvik vardır. Nâfile
sadaka ve infaklar ise açıkça yapıldığında hem alanın mahcup olması hem
de verenin riyâya düşmesi ihtimali mevcuttur. Bize göre Kitap ve Sünnet
böyle bir ayırım yapmadığından, açıktan vermeyi gerektiren özel bir
sebep olmadıkça her nevi tasadduk ve infakın gizli yapılması tercih edil-
melidir, ancak açık olması da câizdir.

272. Hikmetin mânalarından biri de “ilâhî irşad ve hidayet” idi. Bu
büyük lutuf Allah’ın elindedir; peygamber de olsa, hiçbir kulun başkala-
rına hidayet lutfetme imkânı yoktur. Allah’ın hikmet ve hidayet lutfunda
da –kendi koyduğu kanun gereğince– kulun yönelişi ve hak edişinin etki-
si vardır.

426