Page 364 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

2 / BAKARA SÛRESİ · 226 – 232

gibi tedbirler alınmıştır. Bu tedbirlerden biri de boşama sayısının sınır-
landırılmış bulunmasıdır. Böylece İslâm, Câhiliye devri zulümlerinden
birini daha kaldırmış ve kadının sınırsız olarak boşanıp geri alınma hak-
kını kocaların elinden almıştır. Sünnete uygun boşama hakkı, her biri
kadının aybaşı halinde olmamak üzere üçtür. Bir temizlik içinde ancak
bir boşama hakkı kullanılabilir. Her bir hak kullanıldıkça koca kendisi-
ni tartıp düşünmeli, kesin ayrılmaya niyetli ise eşini iyilikle bırakmalı,
pişmanlık duyuyor ve mutlu bir beraberliği umuyor ise iyilikle evliliğe
dönmelidir. Evlenirken kocanın eşine verdiği mehri, boşamadığı hal-
de baskı yaparak kısmen veya tamamen geri alması câiz değildir. Ancak
kadın evliliğe tahammül edemiyor, geçimsizlik sebebiyle evlilik huku-
kuna riayet edememekten korkuyorsa, bir meblâğ ödeyerek kocasından
boşanmak istiyorsa bu takdirde mehri kısmen veya tamamen geri öde-
yerek evliliği bitirmesi (muhâlea) câiz kılınmıştır. Geçimsizlik kocadan
kaynaklanıyor, mehri almadan da karısını boşamak istemiyorsa yine
kadın mehrini vererek boşanır; ancak bu takdirde aldığı mehir kocaya
helâl olmaz (mânevî yaptırım). Muhâlea anlaşmasıyla evliliği sona erdir-
mek Hanefîler’in de dahil bulunduğu çoğunluğa göre yeni bir nikâh yap-
madan dönüş imkânı vermeyen bir boşamadır (bâin talâk), bununla evli-
lik bağı kopmuş olur.

230. Aile kurumu yalnızca iki kişiden oluşmuyor, çocuklardan her iki
tarafın akrabasına doğru geniş bir “hısım akraba ilişkisi”ni içeriyor.
İslâm aileye başta çocuk eğitimi olmak üzere önemli vazifeler veriyor.
İşte bu ilişki ve vazifeler istikrarlı ve uyumlu bir aile beraberliğini
gerektiriyor. Eş seçiminde hata edilmiş olması, sonradan ortaya çıkan
huy ve alışkanlıkların ilişkiyi zedelemesi ve beraberliği katlanılamaz
hale getirmesi ihtimali her zaman mevcuttur. Bu durumda evliliği kâğıt
üzerinde devam ettirmenin anlamı olmadığı gibi sınırsız sayıda boşanıp
yeniden birleşmenin de ailenin mahiyet ve vazifesi ile bağdaşmadığı
ortadadır. İslâm bu gerçekleri göz önüne alarak bir yandan boşanıp
evlenme sayısını sınırlama yoluna gitmiş; diğer yandan da, makbul
saymamakla beraber, gerektiğinde boşanmayı, evlilik birliğine son
vermeyi câiz kılmıştır.
İlgili hadislere göre sünnete uygun boşama sırasında kadın hayız-
lı olmayacak ve üç boşama hakkı bir temizlik içinde kullanılmayacaktır

366