Page 363 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

2 / BAKARA SÛRESİ · 226 – 232

fizik gücünün kadınınkinden fazla olduğunda şüphe bulunmadığından
buna dayalı bulunan hak ve ödev farklılıkları da tabiidir. Erkeğin aklının
daha fazla olduğu iddiası “Aklı ve dini eksik olanlar içinden, sizden fazla,
akıl sahiplerine hâkim (galip) olanları görmedim!..” meâlindeki hadi-
se dayandırılmıştır (Müslim, “Îmân”, 132). Halbuki bu hadisin söyle-
niş amacı kadınlarla erkekler arasındaki akıl farkını açıklamak değildir.
Ayrıca burada geçen “akıl eksikliği”nden maksadın ne olduğu hanım-
lar tarafından Hz. Peygamber’e sorulmuş; akıl eksikliği, “şahitlikte bir
erkeğe karşılık iki kadın şahit istenmesi”; din eksikliği ise “hayız halin-
de namaz kılmamak ve oruç tutmamak” olarak tanımlanmıştır. Şahitlik
konusu ileride açıklanacaktır (Bakara 2/282). Kadınlar, aybaşı halinde
iken menedildikleri için namazlarını kılmazlar, oruçlarını da –sonradan
kazâ etmek üzere– tutmazlar. Bunun olumsuz mânada din eksikliği ile bir
ilgisi olamaz. Buradaki “din”le bu kelimenin “yükümlülük” anlamının
kastedildiği, dolayısıyla din eksikliğinin de “yükümlülükten muaf tutul-
ma” anlamında kullanıldığı açıktır. Hadisin mâna ve maksadı bir vâkıayı
dile getirdikten sonra buna dayanarak “Böyle olduğunuz, böyle yaptığı-
nız halde yine de erkekleri etkiliyor ve kandırabiliyorsunuz. Bu özellik
ve kabiliyetinizi kötüye kullanmayın” şeklinde bir uyarıda bulunmaktan
ibarettir.
İrade gücü dahil olmak üzere kadınla erkeğin psikolojilerinde farkla-
rın bulunduğu inkâr edilmemektedir. İki cinsin fizyolojik ve biyolojik
yapıları da birbirinden farklıdır. İstisnaları bulunmakla beraber genel-
likle evin geçimini sağlamada ağır yük ve temel rol de erkeğe aittir. İşte
bu temel ve değişmez farklılıklara dayalı olarak erkeklere bir derece faz-
la hak verilmiştir. Bu hak, Nisâ sûresinde (4/34) açıklanan “koruma ve
yönetme” (kavvâmlık) hakkıdır. Eski fıkıh âlimleri aile ve devlet yöneti-
minde erkeklerin önceliğini ittifakla benimsemişlerdir. Diğer hüküm ve
yönetim alanlarında ise farklı ictihadlar vardır.

229. Evlilik hayatını sona erdiren olay ve tasarruflardan biri olan re’sen
(hâkime ve hakeme başvurmadan, tek taraflı irade ile) boşama hakkı
erkeğe verilmiştir. Tarafların anlaşmasına bağlı olarak bu hakkın kadına
da verilmesi mümkündür. Erkeğin bu hakkı kötüye kullanmaması için
boşayanın mehir ödemesi, Allah’ın boşamayı sevmediğini bildirmesi

365