Page 324 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

2 / BAKARA SÛRESİ · 208 – 210

desini, “Allah’ın âyetlerinin, hükmünün, buyruğunun veya azabının gel-
mesi” gibi değişik şekillerde açıklamışlardır (bk. İbn Atıyye, I, 283; Râzî,
V, 213-214). Râzî’nin yer verdiği bir yoruma göre âyetin amacı, bütün
günahkârların yargılanmak üzere hükümdarların en güçlüsü olan yüce
hâkimin huzuruna çıkarılacakları kıyamet gününün azametini, dehşet ve
şiddetini tasvir etmektir.
Bulut genellikle rahmet kaynağı olarak kabul edilirken Allah’ın hük-
münün veya azabının, “bulutların gölgeleri arasından” gelmesi, âhiret-
te günahkârlar için beklenmedik bir durumu ifade eder. Buna göre onlar
rahmetin gelmesini umdukları bulutlardan azabın gelmesi karşısında şaş-
kınlık ve dehşete kapılacaklardır. Başka bir yoruma göre âyetteki bulutlar-
dan maksat, kul ile ilâhî hakikat arasındaki perdelerdir. Âhirette bu per-
deler kalkacak, dolayısıyla Allah ve meleklerle ilgili metafizik gerçekler,
“bulutların gölgeleri arasından” doğar gibi açığa çıkacak; böylece Allah ve
melekler hakkındaki bilgisizlik silinip gidecek; Allah’ın varlığının haki-
kati inanan ve inanmayan herkes için âhirette apaçık ortaya çıkacaktır
(Reşîd Rızâ, II, 266). İşte o zaman “iş bitirilmiş” olacak, yani artık töv-
be edip hayırlı işler yapma ve bağışlanma imkânı kalmayacak, herkes hak
ettiğinin karşılığını bulacaktır. Sonuç olarak “Bütün işler Allah’a döner”
yani en sonunda her şey daima O’nun iradesi yönünde olup biter. O’nun
sarsılmaz kanunları hükmünü daima sürdürür ve bu kanunlar uyarınca
vahyin uyarılarından nasibini alıp gerçeğe ve iyiliğe yönelenler ebedî kur-
tuluşa erer; bu uyarılara rağmen yanlışlarda ve kötülüklerde ısrar edenler
hak ettikleri cezayı çekerler. Allah’ın âyetleri her şeyi apaçık haber verdiği
halde hâlâ kötülük işlemeye devam edenler, başlarına böyle bir geri dönü-
lemez durumun gelmesini mi bekliyorlar? Böylece âyet inanmayan veya
inandığı halde günah işlemekten çekinmeyen bütün insanlar için bir uyarı
amacı taşımaktadır.
Âyet, “Resulüm! Yoksa o inkârcılar, ‘Allah ve melekler bulutların
karanlığından çıkıp gelmedikçe, yani bizler Allah’ı ve melekleri apa-
çık görmedikçe sana inanmayacağız’ mı diyorlar?” şeklinde de açıklan-
mıştır. Nitekim yahudilerin Hz. Mûsâ’dan, putperest Araplar’ın da Hz.
Muhammed’den bu tür isteklerde bulunduklarını bildiren âyetler var-
dır (Bakara 2/55; Nisâ 4/153). Bu yorum dikkate alındığında “Allah’ın
gelmesi”ni yukarıda özetlendiği biçimiyle belli bir kelâmî doktrine göre
te’vil etmeye gerek kalmaz.

326