Page 317 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

2 / BAKARA SÛRESİ · 197 – 203

leri bildirilmiş, fakat ne istedikleri belirtilmemiştir. Çünkü sırf dünyayı
isteyen kimse dünyanın kulu kölesi olmuş demektir; bu sebeple de o kişi
için dünyaya ait her şey iyi demektir. Böyleleri yalnız dünyayı istedikleri
için âhiretle ilgili amelleri ihmal ederler, bu yüzden de “Böyle bir kim-
senin âhiretten hiç nasibi yoktur.” Fakat 201-202. âyetlere göre Allah’tan
doğru dilekte bulunanlar ve dolayısıyla O’nun rızâsına liyakat kazananlar,
hem bu dünyanın iyiliklerini hem de öteki dünyanın iyiliklerini isterler;
inanan insan için en çok korkulan şeylerden biri olan cehennem azabın-
dan korkarlar. Dünyada yaptıkları iyiliklerin karşılığını âhirette görecek
olanlar bunlardır.
Zemahşerî 201. âyetin metnindeki hasene kelimesini, “iyi kulların
Allah’tan diledikleri sağlık, geçim rahatlığı, iyi işlerde başarı gibi dünyevî
yararlar ile âhiret sevabı” şeklinde özetlemiştir (I, 125). Bunlara erdemli
eş, hayırlı evlât, güzel amel, ilim, ibadet gibi başka anlamlar da eklenmiş-
tir (Reşîd Rızâ, I, 237). Buna göre insanın dünyası ve âhireti için yararlı
olan her şey hasenedir (hasene ve seyyie terimlerinin anlamları hakkın-
da genişbilgi için bk. En‘âm 6/160). Enes b. Mâlik, Hz. Peygamber’in dua
ederken en çok bu âyetin “Rabbenâ âtinâ...” bölümünü okuduğunu (Buhârî,
“Daavât”, 55) ve okunmasını tavsiye ettiğini (Müslim, “Zikir”, 23) belirtir.
Müslim’in el-Câmi‘u’s-sahîh’inin “Zikir ve Dua” bölümünde, bu âyeti oku-
yarak dua etmenin fazileti hakkında özel bir bab açılmıştır (9. bab). Fâtiha
sûresinin yanında bu âyet de bütün müslümanların namazda ve namaz
dışında, her vesileyle okudukları dualar içinde veya sonunda tekrar etmeyi
âdet haline getirdikleri, bütün duaların ihmal edilemez bölümüdür.

203. “Belirlenmiş günler”den maksat, “eyyâmü’t-teşrîk” denilen tekbir
günleri; “Allah’ı zikretmek”ten maksat da bu günlerde, beş vakit namazın
farzlarından sonra okunması vâcip olan tekbir sözleridir. Hanbelîler’e
ve Hanefîler’in uygulamaya esas olan görüşlerine göre bu tekbirlerin
ilki, kurban bayramının arefe günü sabah namazının farzından sonra,
sonuncusu da bayramın 4. günü ikindi namazından sonra okunur. Diğer
mezheplerdeki yaygın uygulamada teşrîk tekbirlerinin başlangıç vakti
bayramın birinci günü öğle namazı, bitiş vakti de dördüncü günü sabah
namazıdır.

319