Page 705 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

3 / ÂL-İ İMRÂN SÛRESİ · 156 – 163

229). Nitekim bazı hadislerde devlet işlerinin aksamaması ve başarılı bir
şekilde yürütülmesi için görevlinin zaruri ihtiyaçlarının devlet bütçesin-
den karşılanması gerektiği ifade edildikten sonra zaruri ihtiyaç olmadığı
halde devlet bütçesinden haksız bir şekilde faydalanmak hıyanet sayıl-
mış, hatta yöneticilerin hediye kabul etmeleri dahi yolsuzluk olarak nite-
lendirilmiştir (Müsned, V, 424). Hz. Peygamber birçok hadisinde kamu
malından bir şeyi zimmetine geçiren kimsenin kıyamet gününde o malı
sırtlanmış olarak Allah’ın huzuruna geleceğini, bütün mahşer halkının
bu manzarayı göreceğini, daha hesaba çekilmeden ve cezası verilmeden
önce halkın huzurunda rezil olacağını haber vermiş, bu konuda devlet
görevlilerini sürekli olarak uyarmıştır (bilgi için bk. İbn Mâce, “Cihâd”,
34; Taberî, IV, 158-161). “Sonra, herkese kazanmış olduğunun karşılığı
kendileri haksızlığa uğratılmaksızın tastamam ödenir” meâlindeki cüm-
le de, kamu malını zimmetine geçirmenin cezasız kalmayacağını ifade
etmektedir.
Gulûlün dünyevî hükümleriyle ilgili ayrıntılarda fıkıh âlimleri ara-
sında bazı görüş ayrılıkları bulunmakla beraber, gulûl yapan kimsenin
müm künse aldığı bütün malları ganimet dağıtılmadan önce iade etmesi
gerektiği noktasında birleşmişlerdir. Ceza konusunda hâkim kanaat ise –
hırsızlık suçunun unsurları gerçekleşmiş olsa da– bazı ceza ilkeleri dolayı-
sıyla, bu suç için öngörülen had cezası değil tâzir cezası verilmesi gerektiği
yönündedir (bilgi için bk. Ferhat Koca, “Gulûl”, DİA, XIV, 190-192).

162-163. “Allah’ın rızâsını elde eden Allah’ın gazabına uğrayan gibi olur
mu hiç” sorusu bir önceki âyette geçen, “Sonra, herkese kazanmış oldu-
ğunun karşılığı kendileri haksızlığa uğratılmaksızın tastamam ödenir”
meâlindeki cümlenin açıklaması mahiyetindedir. Yani “Allah’ın emir
ve yasaklarına uyan, doğruluğu ve dürüstlüğü sayesinde Allah’ın rızâsını
kazanmış olanla emir ve yasak dinlemeyen, devlet ve millet malını zim-
metine geçirdiği için Allah’ın gazabına uğrayan kimse hiç eşit olur mu?”
denilmektedir. Elbette Allah’ın rızâsını kazanan cennette her türlü güzel
nimetlere kavuşurken, diğeri cehenneme gönderilecektir. 162. âyetin
son cümlesi buranın ne kadar kötü bir yer olduğunu vurgulamaktadır.
163. âyet de bu iki grubun Allah katındaki derecelerinin farklı olduğu-

707