Page 703 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

3 / ÂL-İ İMRÂN SÛRESİ · 156 – 163

ilgisi bulunmadığı kolayca anlaşılır. Nitekim bir âyette “İnsan ancak çaba-
sının sonucunu elde eder” (Necm 53/39) buyurulmuştur. Hz. Peygamber
de kuşların bile sabahın erken saatlerinde yuvalarından ayrılarak akşamın
karanlığına kadar Allah’ın kendileri için yarattığı rızıklarını aradıkları-
nı hatırlatarak (Müsned, I, 52) Allah’a gerçek anlamda tevekkül etmenin
“esbaba tevessül”ü (sebeplere sarılmayı) gerektirdiğini anlatmak iste-
miştir. Devesini bağladıktan sonra mı yoksa onu salarak mı tevekkül etmiş
olacağını soran bedevîye hitaben de “Önce deveni bağla, sonra Allah’a
tevekkül et” (Tirmizî, “Kıyamet”, 60) buyurarak İslâm’ın tevekkül anla-
yışını somut örneklerle açıklamıştır. Tevekkülü itici bir güç olarak değer-
lendiren ashâb-ı kirâm ise bu anlayış sayesinde daha İslâm’ın ilk yüzyılı
bitmeden İslâm dinini bir dünya ve milletler dini haline getirmeyi ve kıta-
ları fethetmeyi başarabilmişlerdir.
Tevekkül halinin önemli bir faydası da gerekeni yaptıktan sonra kişinin
kararlı, güvenli, huzurlu olmasını sağlamasıdır; çünkü tevekkülün kavram
çerçevesi içinde Allah’ın âdet ve kanunlarına güvenmek de vardır (bilgi
için bk. Ahmet Saim Kılavuz-Mustafa Çağrıcı, “Tevekkül”, İFAV Ans., IV,
355-356).

160. 150. âyette buyurulduğu üzere müminlerin yardımcısı yüce Allah’tır
ve O, en iyi yardımcıdır. O, dostlarını ve sevdiği kullarını korur, gözetir
ve onlara yardım eder. Nitekim Bedir Savaşı’nda melekleriyle müminlere
yardım etmiş ve onları düşmanlarına galip getirmişti. Uhud Savaşı’nda da
müminler tamamen imha edilmekten Allah’ın yardımıyla kurtulmuşlar-
dır. Allah’ın dostluğunu ve yardımını kazanmış olan kimse başkalarının
yardımına muhtaç olmaz. O’nun yardımının tecelli ettiği yerde mağlûbi-
yet yoktur; yardımsız bıraktıkları ise iflâh olmazlar. Bu sebeple müminler
sadece O’na dayanmalı, O’na tevekkül etmeli ve O’ndan yardım isteme-
lidirler. Allah’ın bir kimseye veya bir millete yardım etmesi veya onları
yardımsız bırakması şüphesiz ki sebeplere ve hikmetlere dayanmaktadır.
Bu sebeple müminler Allah’ın yardımına erişebilmek için O’nun rızâsına
uygun hareket etmeli ve gazabına sebep olacak davranışlardan da sakın-
malıdır. Ancak böyle yaptıkları takdirde yüce Allah’ın yardımına lâyık
olurlar. Nitekim “Ey iman edenler! Allah’a yardım ederseniz O da size
yardım eder ve ayaklarınızı sağlam bastırır” (Muhammed 47/7) meâlin-

705