Page 688 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

3 / ÂL-İ İMRÂN SÛRESİ · 149 – 153

Savaşı’nda, bir ara müslümanların paniğe kapılıp dağılmalarına rağmen,
müşrikler önemli bir sonuç elde edemeden çekilip gitmişlerdir. Hatta
giderken bir ara geri dönüp müslümanların işini bitirmeyi düşünmüşler,
ancak dönme cesaretini gösterememişler, büsbütün yenilmemiş olmayı
yeğlemişlerdir. Şüphesiz bu durum Allah’ın onların kalbine soktuğu kor-
kunun neticesinde meydana gelmiştir. Hz. Peygamber bir hadislerinde
şöyle buyurmuştur: “Bir aylık yola kadar (düşmanlarımın kalbine) korku
salma özelliği verilerek bana yardım edildi” (Buhârî, “Teyemmüm”, 1).

152. Yüce Allah müminlere verdiği yardım sözünü yerine getirmiş, sava-
şın ilk döneminde müminler müşriklere epeyce zâyiat verdirerek onla-
ra galip gelmişlerdi. Ancak okçulardan bir kısmı nöbet yerini terketme
hususunda kumandanlarıyla tartışmışlar; bir grup savaş kazanıldığı için
geçidi tutmaya gerek kalmadığı kanaatiyle nöbet yerini terketmek ister-
ken, diğer grup aksine bir emir olmadıkça muhtemel tehlikeye karşı
geçidi korumanın gereğini savunmuş, sonuçta okçuların büyük çoğun-
luğu Hz. Peygamber’in emrine muhalefet edip nöbet yerini terkedince
galibiyet durumu tersine dönmüştür. Düşmanın süvari birliği geçitteki
müslüman askerlerin büyük çoğunluğunun geçidi terkettiklerini görünce
oradan hücuma geçip müslümanları arkadan vurmuş, bozguna uğramış
olan düşman askerleri de toparlanıp saldırıya geçmişler; böylece müs-
lümanlar iki düşman arasında sıkışıp kalmışlar, neticede zafer yenilgiye
dönüşmüştür.
Nöbet yerinden ayrılanların davranışı âyette “isyan” olarak ifade edil-
miştir. Burada isyanın mânası emre aykırı davranmaktır. Çünkü onlar
müslümanların müşrikleri yendiğini görünce artık geçidin korunması-
na gerek kalmadığı kanaatine varmış ve emre aykırı olarak nöbet yeri-
ni terketmişlerdi. Burada müslümanların yenilgiye uğramalarının yüce
Allah tarafından yapılmış bir imtihan olduğu da bildirilmiştir. Çünkü bu
yenilgi, gerçek müminlerle münafıkların birbirinden ayırt edilmesine
imkân sağladığı gibi savaşta komutanın emrine itaat etmemenin nelere
mal olduğunu göstererek ibret alma imkânı da sağlamıştır.

153. Bu âyet müslümanların savaşın ikinci aşamasındaki perişan duru-
munu tasvir etmektedir. Düşmanın süvari birliğinin arkadan vurması ve

690