Page 692 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

3 / ÂL-İ İMRÂN SÛRESİ · 154 – 155

Savaşa katılanlardan bir grup ise canlarının derdine düşüp kendilerin-
den başka bir şey düşünmüyorlardı. Bunlar, her ne kadar mümin görü-
nüyorlarsa da gerçekte inanmamış oldukları için dini ve Hz. Peygamber’i
savunmak gibi bir kaygıları bulunmayan münafıklardı. Savaşa sırf ganimet
almak veya fitne çıkarmak maksadıyla katılmışlar, ancak büyük bir kıs-
mı daha savaş başlamadan Abdullah b. Übey ile birlikte geri dönüp git-
miş; gidemeyenler ise müminlerin içinde kalmışlardı. Ancak müminleri
huzura kavuşturan uyku bunları sarmamış, dolayısıyla korkuları arttıkça
artmıştı. Savaşın seyri müminlerin aleyhine döndüğü için onlardan inti-
kam alırcasına duygularını ortaya koyuyor ve Câhiliye kafasıyla haksız yere
Allah hakkında kötü şeyler düşünüyor ve Hz. Muhammed’in peygamberliği
hakkında tereddüt uyandıracak sözler söylüyorlardı (Cahiliye kavramının
anlamı için bk. Mâide 50 ve Furkan 25/63-66’nın tefsiri).
Münafıkların “Bu işten bize ne” sorusundan anlaşıldığına göre onlar,
düşmanla meydan savaşı yapma hususunda alınan kararın hatalı oldu-
ğuna, bu kararda kendilerinin sorumluluğu bulunmadığına, savaşın
planlanmasında görüşlerine uyulmadığına, dolayısıyla elde edilen bu
sonuçtan sorumlu olmadıklarına, sorumluluğun meydan savaşını iste-
yen müminlere ve onların sözünü dinleyen Hz. Peygamber’e ait olduğuna
işaret etmek istemişlerdir. Nitekim münafık Muattib b. Kuşeyr’in, Hz.
Peygamber’in yanında açığa vurmayıp münafıkların arasında söylediği
“Bu işte bizim görüşümüz alınsaydı burada öldürülmezdik” ifadesinden
de bu anlaşılmaktadır (Taberî, IV, 142-143; Kurtubî, IV, 242). Oysa Hz.
Peygamber, münafıkların reisi Abdullah b. Übeyy’i istişareye çağırmış,
kendisi de onun görüşü doğrultusunda görüş beyan etmişti. Ancak genç-
ler, düşmanı Medine dışında karşılamayı uygun gördükleri için karar
onların görüşü doğrultusunda alınmıştı. Bu sebeple münafıkların böy-
le bir bahane ile Hz. Peygamber’e karşı itiraz hakları olmadığı gibi onu
istibdat ile de suçlayamazlardı.
Başka bir görüşe göre âyetin ilgili kısmı şöyle yorumlanmıştır:
Münafıklar Hz. Peygamber’e, “Bu işten bize bir yarar var mı?” diyerek
bu savaşta kendileri için herhangi bir çıkar bulunmadığını vurgulamak
istemişler; kendi aralarında da “Bu işten bizim bir çıkarımız olsaydı
burada öldürülmezdik” demişlerdir (Şevkânî, I, 436).

694