Page 693 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

3 / ÂL-İ İMRÂN SÛRESİ · 154 – 155

Süleyman Ateş’e göre “Bu işte bizim görüşümüz alınsaydı burada öldü-
rülmezdik” diyenler münafıklar değil samimi müminlerden bir gruptur.
Ona göre münafıklar savaşa katılmamışlardır, oysa bunlar savaş anında
söylenmiş sözlerdir. Savaşın dehşetinden sarsılan bazı müminlerin içle-
rinde böyle düşünceler belirmiştir. Zira bu sözleri söyleyen kimselerin
affedildiği bildirilmektedir. Halbuki münafık nifak içinde kaldığı sürece
affedilmez (II, 122).
Kanaatimizce Ateş’in bu görüşü isabetli değildir. Çünkü bir grup müna-
fık müminlerin içinde kalarak savaşa katılmıştı. Bu sözü onların söylemiş
olma ihtimali daha kuvvetlidir. Bir sonraki âyette affedildikleri bildiri-
lenler ise münafıklar değil şeytanın vesvesesine aldanıp savaş yerinden
ayrılan müminlerdir. Ayrıca Allah ve Peygamber uğrunda canı dahil her
şeyini feda edecek derecede samimi müminlerin böyle bir söz söylemele-
ri mümkün değildir.
Münafıkların bu tutumlarına karşılık yüce Allah, “De ki: İşin tamamı
Allah’a aittir” buyurarak emir ve iradenin kendisine mahsus olduğunu,
galibiyet veya mağlûbiyetin ezelde takdir ettiği ilâhî kanunlarına uygun
olarak meydana geldiğini ve geleceğini vurgulamakta; ölenlerin de yine
Allah tarafından takdir edilmiş ecelleriyle öldüklerini, eceli gelenlerin
evlerinden çıkmasalar bile ölümden kurtulamayacaklarını, her insanın
ölümü nerede takdir edilmişse gidip orada öleceğini bildirmektedir.
Ayrıca âyette bu olayların bir hikmete binaen cereyan ettiği, bunlarla
müminlerin denendiği ve kalplerinde olan kötü düşüncelerin temizlen-
diği ifade buyurulmuştur. Şüphe yok ki insanların gerçek şahsiyetleri güç
olaylar karşısında ortaya çıkar. Nitekim Uhud Savaşı’nda da böyle olmuş,
bu imtihan neticesinde insanların gerçek yüzleri ortaya çıkarılmıştır.
Kalplerdeki sırları dahi bilen yüce Allah’ın insanları imtihan etmesi,
onların iç yüzlerini bilmediğinden değildir. Savaşlarda alınan yenilgiler,
yaşanan acılar insanların kendilerini sorgulamalarına, hatalarını görme-
lerine ve durumlarını düzeltmelerine yardımcı olur. Bu sebeple âyette
Allah’ın Uhud’da olup bitenlerle müminleri deneyip kalplerindeki yanlış
düşünce ve duyguları temizlemeyi murat ettiğine işaret edilmektedir.
Her şeyin yüce Allah’ın takdiriyle cereyan etmiş olması, bizim sebep-
lere sarılmayı ihmal etmemizi gerektirmez. Çünkü kazâ ve kaderin nasıl

695