Page 552 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

3 / ÂL-İ İMRÂN SÛRESİ · 38 – 41

peygamberin yüce Allah’ın dilediğinde olağan üstü sonuçlar yaratabilece-
ğini bilmesini böyle bir olaya bağlamanın isabetli olmayacağı gerekçesiy-
le bu yorumu eleştirir. Çocukla müjdelenmesi üzerine “Rabbim! Benim
nasıl oğlum olabilir?” şeklindeki hayret ifadesinin de dua ettiği hususun
gerçekleşebilmesinde kuşku duyduğu yönünde anlaşılmaması gerekti-
ğine dikkat çeker ve bu konuda en uygun yorumun Muhammed Abduh’a
ait olduğunu belirtir. Bu yoruma göre Hz. Zekeriyyâ Meryem’in kâmil bir
imana ve güzel hasletlere sahip olduğunu, özellikle onun basiret şuala-
rının sebepler perdesini delip geçtiğini ve kendisine gelen nimetlerin,
dilediğini sayısız şekilde rızıklandıran ulu Allah’ın ikramı olduğunun
bilincine varmış bulunduğunu müşahede edince kendinden geçmiş, duy-
gularından uzaklaşmış, dünyadan ve dünyevî bağlardan sıyrılmış, Allah’ın
engin ihsanını ve rahmetini düşünmeye dalmış, işte bu sırada söz konusu
dua ağzından dökülüvermişti. Vahdet âlemindeki yolculuğundan sebep-
ler âlemine döndüğünde duasının kabul edildiği kendisine haber veri-
lince de –tabiat kanunlarının dışında kalan– bu sonucun nasıl gerçekle-
şeceğini rabbine sordu (Reşîd Rızâ, III, 296). Reşîd Rızâ bununla birlikte,
Hz. Zekeriyyâ’nın sorusunu ifadenin zâhir mânasına göre anlamaya yani
bilinen sebepler bulunmadan bu sonucun nasıl meydana geleceğini hay-
ret ve merak içinde sormuş olabileceğine bir engel bulunmadığını, ancak
peygamberlere yaraşmayacak yorumlara başvurmanın yanlış olduğunu
belirtir (III, 298). İbn Âşûr da Hz. Zekeriyyâ’nın böyle bir soru sorması-
nın, Hz. İbrâhim’in yüce Allah’tan ölüleri nasıl dirilttiğini göstermesini
istemesi ve “Yoksa inanmıyor musun?” buyurulunca “Hayır inanıyorum,
fakat kalbim tam kanaat getirsin diye” cevabını vermesine (Bakara 2/260)
benzetir (III, 241-242).
Hz. Zekeriyyâ’nın eşinin hamile kaldığını bilebilmesi için rabbine dua
edip bir alâmet göstermesi dileğinde bulunması üzerine ona insanlara üç
gün ancak işaretle konuşacağı bildirilmiş, rabbini çok anması ve günün
iki diliminde de (akşam ve sabah) O’nu tesbih etmesi istenmiştir. Tesbîh
“yüce Allah’ı anma, O’nu her türlü eksiklikten uzak görme, O’na dua
etme” gibi anlamlara gelir. Birçok âyet ve hadiste evrendeki bütün varlık-
ların O’nu tesbih ettiğine dair ifadeler bulunmaktadır.
Zekeriyyâ’nın bu isteğini, bildirilenlerin vahiy mi yoksa şeytanın telki-
ni mi olduğunu ayırt etme, üç gün konuşamamasının da şüpheci tavrının

554