Page 510 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

3 / ÂL-İ İMRÂN SÛRESİ · 12 – 13

şün sahibi olan Süleyman Ateş, bu hususta yeterli ve ikna edici açıkla-
ma getirmemekte, kanaatini sırf “görenler”i müminler ve “görülenler”i
kâfirler şeklinde anlayan bazı müfessirlerin bu yorumuna yönelttiği bir
eleştiriye dayandırmaktadır. Bu tutumun ise kendisinin “yeravnehüm”
cümlesi ve bunun “teravnehüm” şeklindeki okunuşu hakkında yaptığı
açıklamalarla bağdaşmadığı görülmektedir (bk. II, 20-21).
Âyet-i kerîmede bu olayda insanlar için bir “âyet” (delil, mûcize) bulun-
duğu vurgulanmış ve sonunda bundan ibret alınması ve dersler çıkarıl-
ması gerektiği belirtilmiştir. Müfessirler bu ifadeyle dikkatlerin hangi
hususlara çekilmek istendiği hakkında değişik izahlar yapmışlardır. Bu
açıklamaların başlıcaları şunlardır:
a) Maddî şartlar tamamen müşriklerin lehine olduğu halde müslüman-
ların galip gelmesi bir mûcizedir ve imanın verdiği moral gücün her şeyin
üstünde olduğunu göstermektedir. Gerçekten Bedir Savaşı’nda müs-
lümanların sayısı 300’ün biraz üzerinde olmasına karşılık müşriklerin
sayısı 1000’e yakın idi. İki ordunun sahip olduğu binek, zırh, silâh vb.
imkânlar açısından da müslümanlar aleyhine olmak üzere büyük fark var-
dı. Müslümanlar savaş kastıyla yola çıkmadıklarından harp için psikolojik
olarak da hazır değillerdi; müşrik ordusu ise savaşmak üzere toplanmıştı
(bk. Enfâl 8/5, 42). Yine müslümanlar iman ekseni etrafında buluşmuş
olmakla birlikte gelenekleri ve toplumsal telakkileri bakımından farklı-
lıklar taşıyan bu kompozisyon içinde ilk defa savaşa giriyorlardı; müşrik-
lerin ise insan unsuru bakımından bulundukları durumda edinilmiş savaş
tecrübeleri vardı.
b) Hz. Peygamber’in Enfâl sûresinin 7. âyetiyle Allah’ın zafer vaad ettiği-
ni hatırlatıp, daha savaş başlamadan önce bu savaşta müşriklerden kimle-
rin öldürüleceğini haber vermiş olması ve bu haberlerin aynen gerçekleş-
mesi büyük bir mûcizedir. Bu da Allah’ın ve resulünün bildirdiklerinden
asla kuşku duyulmaması gerektiğini ortaya koymaktadır.
c) İman ve küfür mücadelesinde sayısal değerlere aldanmamak gere-
kir. Nitekim bu âyette ve konuyla ilgili başka âyetlerde, –Allah dilediğin-
de– karşı tarafı farklı algılamayı sağlama, meleklerle müminlere destek
gönderme gibi yollarla kendisine bel bağlanan sayısal dengelerin altüst
edilebileceğine dikkat çekilmektedir (Râzî, VII, 189-190).

512