Page 274 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

2 / BAKARA SÛRESİ · 183 – 184

Meâli
183-184. Ey iman edenler! Sizden öncekilerin üzerine yazıldığı
gibi sakınasınız diye sizin üzerinize de sayılı günlerde oruç yazıldı.
İçinizden hasta veya yolcu olan, başka günlerden sayısınca tutar.
Orucu tutmakta zorlananlar için bir yoksulun (günlük) yiyeceği kadar
fidye yeterlidir. Bir iyiliği mecbur olmadan yapan için bu (yaptığı) iyi-
dir. Ama orucu tutmanız –bilirseniz– sizin için daha hayırlıdır.

Tefsiri
183-184. Oruç Allah’ın buyruğunu yerine getirmek için veya farz yahut
vâcip olmamakla birlikte O’nun hoşnutluğunu kazanmak için nâfile iba-
det niyetiyle müminin, belirli bir süre zarfında her türlü yemeyi, içmeyi
ve cinsel ilişkiyi terketmesidir. İslâm’ın getirdiği oruç, zamanı, süresi,
şartları, hangi fiillerle ve davranışlarla bozulduğu, tanınan kolaylıklar
bakımından daha önceki dinlerde ve milletlerde görülen oruçtan fark-
lıdır.
Oruç ibadeti İslâm’dan önce de bilinen ve İslâm’dakinden farklı da olsa
uygulanan bir ibadet idi. Hz. Peygamber’in mensup bulunduğu Kureyş
kabilesinden olanlar da âşûrâ günü oruç tutarlardı. Mekke’den Medine’ye
hicret edilince burada yahudilerin de aynı günde oruç tuttukları görüldü.
Hz. Peygamber bunun sebebini sordu; “Bugün Allah Teâlâ’nın Mûsâ’yı
kurtardığı gündür” dediler. “Bizim Mûsâ ile hak ilişkimiz sizinkin-
den daha fazla” buyurdu ve o gün kendisi oruç tuttuğu gibi müminlerin
de tutmalarını emretti. Bir yıl sonra ramazan orucu farz kılınınca Hz.
Peygamber, âşûrâ orucu için “ Dileyen tutsun, dileyen tutmasın” buyurdu.
Böylece sözü edilen oruç farz olmaktan çıktı, mendup bir ibadet hükmünü
aldı (Buhârî, “Savm”, 69, “Tefsîr”, 2/24; Müslim, “Sıyâm”, 132-137) .
Kur’an’da geçen “üzerinize yazıldı” ifadesi –aksine bir karîne bulunma-
dığında– “farz kılındı” mânasına gelmektedir. Bu âyet hicretin 1. yılında
Hz. Peygamber tarafından tutulması emredilen aşûrâ orucunun farz olma
hükmünü kaldırmış, onun yerine 2. yılın başında ramazan orucunu farz
kılmıştır.
“Sizden öncekilere...”den maksat birinci derecede yahudiler ve hıristi-
yanlardır; çünkü müslümanların tanıdığı Ehl-i kitap’tan olan gayri müs-

276