Page 670 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

3 / ÂL-İ İMRÂN SÛRESİ · 130 – 136

hatırlatılmaktadır. 134 ve 135. âyetlerde ise İslâm’da ideal ahlâk tipi olan
“takvâ sahibi (müttaki) insan”ın temel ahlâkî nitelikleri sayılmaktadır.
Bunlar her durumda cömert olmak, öfkeyi yenmek, insanları bağışla-
mak, kendi hatasını kabul etmek ve bundan vazgeçmek gibi niteliklerdir.
Bu vasıflar, ancak ihtirasları ve bencil duyguları karşısında hürriyetine
kavuşmuş üstün ruhların erdemleridir.
Sözlükte “örtmek” anlamına gelen mağfiret kelimesi, terim olarak
“yüce Allah’ın, kulların suç ve günahlarını affetmesi” anlamında kulla-
nılmaktadır. Cennet de sözlükte “bahçe, bitki ve sık ağaçlarla örtülü yer”
demektir. Terim olarak cennet, “çeşitli nimetlerle bezenmiş olan ve için-
de müminlerin ebedî olarak kalacakları âhiret yurdu” anlamına gelir.
İbn Âşûr’a göre âyetteki “gökler ve yer kadar geniş olan” kaydı, cenne-
tin sınırlarını gösteren değil, temsilî olarak cennetin çok büyük ve geniş
olduğunu ifade eden bir kayıttır. Nitekim Hadîd sûresinin 21. âyetinde bu
durum açıkça ifade buyurulmuştur (IV, 89; cennet hakkında bilgi için bk.
Bakara 2/25).
134. âyette geçen serrâ’ kelimesi tefsirlerde “sevinç ve rahatlık veren
durum”; darrâ’ ise “zarar ve sıkıntı veren durum” şeklinde açıklanmış-
tır. Buna göre buradaki iki tür harcama, “zenginlik ve fakirlik halinde”,
“sevinçli ve kederli zamanlarda”, “hayatta iken ve ölüme bağlı tasarruf
yoluyla” yapılan harcamalar şeklinde anlaşıldığı gibi “akrabaya sevinç
veren yardımlar ve düşmanı yenilgiye uğratmak için yapılan masraflar”
şeklinde de anlaşılabilir.
Yüce Allah, bir önceki âyette kullarını takvâ sahipleri için hazırlanmış
olan cenneti kazanmak maksadıyla yarışmaya çağırınca, takvâ sahipleri-
nin kimler olduğu ve hangi nitelikleri taşıdıkları merak konusu olmuş; bu
sebeple bu âyetlerde takvâ sahiplerinin nitelikleri anlatılmıştır. Bunlar:
a) Bollukta ve darlıkta Allah yolunda infak ederler, yani mallarını iyilik
yolunda harcarlar. Her iki durum da onların davranışlarını değiştirmez:
Bolluk, kendilerini bencilleştirip aldatmadığı gibi darlık da onlara Allah
yolunda harcamayı unutturmaz.
b) Öfkelerini yenerler, insanların kusurlarını bağışlarlar. “Öfke” diye
çevirdiğimiz gayz kelimesi terim olarak “hoşlanılmadık bir şeye kar-
şı insanın duyduğu heyecan” anlamına gelir. Gazabın aslı olduğu kabul

672