Page 651 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com
P. 651
3 / ÂL-İ İMRÂN SÛRESİ · 110 – 115
111. Müslümanlar, insanlık tarihinde ortaya çıkarılışlarındaki amaca
uygun olarak yaşadıkları ve kendilerinde bulunması gereken vasıfları
taşıdıkları sürece Ehl-i kitabın, özellikle yahudilerin onların aleyhinde
yürüttükleri çirkin propaganda ve faaliyetler, onlara herhangi bir zarar
veremez. Ancak bu çirkin davranışa mâruz kaldıkları için üzülürler, can-
ları sıkılır, bundan öte herhangi bir zararları olmaz; yahudiler onlarla
savaşacak olsalar savaşı bırakıp kaçarlar. Yüce Allah bu durumu müslü-
manlara bildirerek onlara moral ve cesaret vermektedir. Nitekim müs-
lümanlar belirtilen vasıfları taşıdıkları dönemlerde yahudi ve hırıstiyan-
lara karşı verdikleri mücadelelerde fevkalâde başarılı olmuşlar, onların
yurtlarını fethederek oralara adalet ve hürriyeti götürmüşlerdir.
112. Kur’an’da “Ehl-i kitap” tabiriyle genel olarak yahudi ve hıristi-
yanlar kastedilmektedir. Ancak müfessirler bu âyette Ehl-i kitaba gön-
derilen zamirlerin sadece yahudilere ait olduğunu ifade ederler; yani
Allah’ın gazabına uğrayıp kendilerine alçaklık (zillet) ve aşağılık dam-
gası vurulanların yahudiler olduğu kanısındadırlar. Nitekim yahudiler
(İsrâiloğulları) hakkında indiği açıkça bilinen Bakara sûresinin 61. âye-
tinde de aynı konu aynı ifadelerle vurgulanmıştır. Ancak burada yahu-
dilerin böyle bir cezaya çarptırılmalarının sebebi olarak “Allah’ın âyet-
lerini inkâr etmeleri, peygamberlere karşı hasmane duygular besleyip
içlerinden bazılarını haksız yere öldürmeleri, isyankârlık yapmaları ve
Allah’ın koyduğu sınırı aşmaları” gösterilirken, Bakara sûresinde bunla-
ra ilâveten başka sebepler de zikredilmiştir.
“İp” anlamına gelen habl kelimesi, burada mecazen “güvence” mâna-
sında kullanılmıştır. Râzî’ye göre burada Allah’ın ipinden maksat cizyedir;
Ehl-i kitap cizye denilen vergiyi ödemeyi kabul ettikleri takdirde İslâm
devletinin kendilerine sağlayacağı can ve mal güvenliğinden yararlanır-
lar. İnsanların ipinden maksat ise devlet başkanının görüşüne bırakılmış
konularda onlara sağlanan güvencedir; devlet başkanının ictihadına göre
bu güvencenin sınırları genişleyebilir ve daralabilir (VIII, 185).
Hz. Peygamber’den önceki yahudiler Allah’a verdikleri sözlerde durma-
dıkları, Allah’ın âyetlerini inkâr ettikleri ve kendilerinin haksız oldukla-
rını bile bile peygamberlere karşı düşmanca duygular besleyip içlerinden
bir kısmını yalanladıkları, bir kısmını da öldürdükleri için, bulundukları
653

