Page 580 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

3 / ÂL-İ İMRÂN SÛRESİ · 52 – 54

Grekçe’de “dışarıya gönderilen, bir görevi ifa etmek üzere yollanan kişi”
anlamındaki “apostolos”tan gelmektedir.
Hz. Îsâ’nın kendisini izleyen pek çok kişiden yalnızca on ikisine havâri
(elçi, apostolos) adının verilmesi (Luka, 6/13) bu terimin özel bir kadroyu
temsil ettiği anlamına gelir. Havâriler Hz. Îsâ adına konuşurlar (Markos,
9/38-41). Kilise bu düşünceden yararlanarak Havâri Petrus vasıtasıyla
kendisini doğrudan Hz. Îsâ’ya bağlamıştır. Bir başka anlatımla, Katolik
kilisesinin başında kendini Petrus’un ve dolayısıyla Îsâ Mesîh’in veki-
li olarak gören yanılmaz papa bulunmaktadır (Matta, 16/18-19; Luka,
22/31-32; Yuhanna, 20/21-23).
Bu on iki havâri Matta’ya (10/2) göre şunlardır: Petrus (Simun),
Andreas, Yâkub (Zebedi’nin oğlu), Yuhanna (Yâkub’un kardeşi), Filip,
Bartolomeus, Tomas, Matta (vergi mültezimi), Yâkub (Alfeus’un oğlu),
Taddeus, Gayyur Simun ve Hz. Îsâ’yı ele veren Yahuda İskariyot. Fakat
Yahuda İskariyot’un Hz. Îsâ’yı ele vermesiyle birlikte, “on ikiler” arasına
Yahuda yerine Mattias seçilir (Resûllerin İşleri, 1/15-26). On iki havâri-
nin dışında Pavlus kendisini havâri ilân etmiş ve yahudi menşeli olmayan
hıristiyanlar onu, Mûsevî-hıristiyan geleneği ise Barnaba’yı havâri say-
mıştır. Havâriler kiliseye “ruh”un bir hediyesidir (Korintoslular’a Birinci
Mektup, 12/11-13; Efesliler’e, 4/10-13). Hakiki havâri mûcizeler gösterir
ve olağan üstü işler yapar (Korintoslular’a İkinci Mektup, 12/11-13; krş.
Resûllerin İşleri, 8/14-19; Markos, 3/15). Havâriler kilisenin temelinin
bir parçası olarak görülürler (Efesoslular’a İkinci Mektup, 2/20-22).
İnciller’de de görüldüğü üzere on ikilik gruplar yahudi düşüncesinde
önemli bir rol oynamıştır. Bu düşüncenin kökeni İsrâil’in on iki kabi-
lesine kadar uzanır. Bununla birlikte, Hıristiyanlık’taki bu kadrolaşma,
milâdî dönemlerde varlıkları sona eren “Ölüdeniz cemaati”ndeki on iki
kişilik yönetici kadroya benzer. Erken Hıristiyanlık herhalde bu mirası
“Ölüdeniz cemaati”nden devralmıştır (havâri konusunda bilgi için bk.
Râzî, VIII, 62-64; İbn Âşûr, III, 255-256; Osman Cilâcı, “Havâri”, DİA,
XVI, 513; Kürşat Demirci, “Havâri”, İFAV Ans., II, 196-197).
Kur’an-ı Kerîm’de Hz. Îsâ’nın havârilerinin sayısı belirtilmemiştir.
İnciller’de havârilere dair verilen bilgiler Kur’an-ı Kerîm’deki bilgilerle
çelişmektedir. İbn Hazm İnciller’de bu konuda yer alan ifadeleri esas ala-

582