Page 460 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

3 / ÂL-İ İMRÂN SÛRESİ

Konusu
Başlangıcında yüce Allah’ın “hay” ve “kayyûm” olduğu hatırla-
tılan ve Kur’an-ı Kerîm’in önceki ilâhî kitapları onaylama özelliğinden
söz edilen bu sûrede, vahye dayalı dinler arasındaki tekâmül ilişkisine
işaret edilmekte, Allah katında yegâne geçerli dinin İslâm olduğu vur-
gulanmakta, İslâm’ın inanç esasları (özellikle ulûhiyyet ve nübüvvet) ile
(birr ve takvâ gibi) bazı temel ahlâk kavramları üzerinde durulmakta,
Mekke’deki kutsal evden (Kâbe) söz edilmekte, hac vecîbesine ve başka
bazı amelî görevlere değinilmektedir. Sûrede özellikle, hıristiyanların
Hz. Îsâ’yı tanrılaştırmaları, yahudilerin de ona iftira ve karalamalarda
bulunmaları, bu suretle her iki din mensuplarının da onun hakkında
aşırılıklara sapmaları karşısında İslâm ümmetinin gerçekten ayrılma-
yan ve orta yolu gösteren bir hakem görevi üstlenmiş olacağı ima edil-
mekte; Bakara sûresinde Ehl-i kitap’tan yahudilere ağırlık verildiği gibi
burada da hıristiyanlara ağırlık verilmekte, bu din mensupları ortak bir
ilkeyi (Allah’tan başkasına kulluk etmeme ve hiçbir şeyi O’na ortak gör-
meme ilkesini) kabulden hareketle yürütülebilecek bir diyaloga davet
edilmektedir. Diğer taraftan müslümanlara da yüce Allah’ın lutfettiği
nimetler hatırlatılıp, düşmanların tuzaklarına düşmemeleri ve üstlen-
dikleri misyonun bilincinde olmaları gerektiği hatırlatılmaktadır. Bu
temalar işlenirken Hz. Meryem, Zekeriyyâ, Yahyâ, Îsâ ve Hz. İbrâhim’in
hayatlarından ve İslâm tebliği açısından önemli bir dönüm noktası olan
Uhud Savaşı’ndan kesitler verilmektedir. Bu arada Uhud Savaşı sırasında
ve sonrasında müslümanların, münafıkların ve müşriklerin davranışları
tahlil edilip değerlendirilmektedir.
Bu sûre ile önceki sûre (Bakara sûresi) arasındaki bağlantı konusu üze-
rinde duran müfessirler özellikle şu noktalara değinmişlerdir: a) Her
ikisinin başlangıcında “kitab”ın anılıp insanların “iman edenler ve
etmeyenler” şeklindeki tasnifine yer verilmiş olması (birincisinde iman
edenlere öncelik verildiği halde, ikincisinde –artık İslâm’a çağrının
yayılmış olması sebebiyle– kalplerinde eğrilik bulunanlar önce zikredil-
miştir), b) Her ikisinin Ehl-i kitabın bazı inanç ve tutumlarını tartışmaya
ağırlık vermesi (birincisinde yahudilere geniş yer verilip hıristiyanla-
ra kısaca değinildiği halde, ikincisinde –hıristiyanlar gerek tarih sah-

462