Page 375 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

2 / BAKARA SÛRESİ · 238 – 239

ilgili olan bu iki mükellefiyet dışında bir de kalple (zihin-duygu işbirliği
ile) yapılan ve âyette “kunût” kelimesiyle ifade edilen huşû şartı vardır.
Huşû namaz kılan müminin huzurunda bulunduğu rabbinin büyüklüğüne
yaraşır bir saygı, kulluk ve itaat duygusu, kendini veriş, bütünüyle yöneliş
şeklinde gerçekleşir ve huşûsuz namaz, ruhsuz ceset gibidir. Bu sebeple-
dir ki, “Namazları eksiksiz ve devamlı kılın” emrinden sonra “huzur ve
huşû içinde” kaydı getirilmiştir.
“Orta namaz” (es-salâtü’l-vustâ) beş vakit namazdan biri olduğu halde
–çünkü başka bir günlük farz veya vâcip namaz yoktur– ayrıca zikredilmiş,
ona daha ziyade ihtimam gösterilmesi istenmiştir. Hz. Peygamber hayatta
iken bu namazın hangisi olduğu konusunda ne bir soru sorulmuş ne de bu
konuda tartışma yapılmıştır. Muhtemelen sahâbe, beş vakit namazın her
birine “orta namaz” gibi önem verdikleri ve hiçbirini geçirmedikleri veya
açıklamamakla beraber bildikleri için bu konuyu konuşmamışlardır. Hz.
Peygamber’in vefatından sonra orta namazın hangisi olduğu konusunda
uzun tartışmalar yapılmış ve ortaya yirmi kadar farklı yorum ve tesbit çık-
mıştır. Yorum yapanlar ya “vüstâ” kelimesinin “en üstün” mânasından
hareket etmiş ya da bu kelimenin “iki şeyin ortasında olan” mânasın-
dan sonuç çıkarmaya çalışmışlardır. Bu yorumlardan ve tesbitlerden üçü
hem daha çok konuşulmuş hem de delillerle desteklenmiştir. Buna göre
orta namaz: a) Sabah namazıdır. b) İkindi namazıdır. c) Bütün namazlara
önem verilsin, hiçbiri geçirilmesin diye belirlenmeden bırakılmıştır.
Medine fukahasıyla onların hocaları olan bir kısım sahâbeye göre orta
namaz sabah namazıdır. Çünkü bu namazın önemi hakkında âyet ve
hadisler vardır. Ayrıca bu namaz gece namazlarıyla (akşam ve yatsı) gün-
düz namazları (öğle ve ikindi) ortasında bulunmaktadır. İmam Mâlik ve
bir rivayete göre Şâfiî de aynı tesbiti benimsemişlerdir.
Abdullah b. Mes‘ûd, Hz. Ali, İbn Abbas gibi bir kısım sahâbe, bazı
hadisçiler, Ebû Hanîfe ve –bir başka rivayete göre– Şâfiî orta nama-
zın ikindi namazı olduğu sonucuna varmışlardır. Çünkü birbirini des-
tekleyen birçok hadis ve sahâbe ifadesi yanında, Hendek Savaşı’nda Hz.
Peygamber’in “Orta namazdan yani ikindi namazından bizi alıkoydular.
Allah kabirlerini ve içlerini ateşle doldursun!” sözü bunu açıkça ortaya
koymaktadır (Buhârî, “Cihâd”, 98; Müslim, “Mesâcid”, 202, 205, 206).

377