Page 373 - Kuran Yolu Meal bildinmi bildinmi.com

2 / BAKARA SÛRESİ · 236 – 237

göre, eli dar olan da gücüne göre onlara makul ve gönül alıcı bir şeyler
versin. İyiler için bu bir borçtur. 237. Bir mehir belirlediğiniz halde on-
larla birleşmeden kendilerini boşarsanız, belirlediğiniz mehirin yarısını
ödemek size borçtur; ancak kadınların bağışlaması veya nikâh bağı
elinde olanın hoşgörülü davranması müstesnadır. Hoşgörülü davran-
manız takvâya daha uygundur. Aranızda lutufkâr davranmayı unut-
mayın. Allah bütün yaptıklarınızı görmektedir.

Tefsiri
236-237. Mehir boşama hakkı elinde bulunan koca bakımından bir
“boşama engeli ve müeyyidesi”, kadın için de bir maddî teminattır, yeni
bir evlilik yapıncaya veya maişet imkânı buluncaya kadar bir süre haya-
tını idame ettirme vasıtasıdır. Kadının mehri hak edebilmesi ve boşan-
dığında iddetin gerekli olabilmesi için ya kocasıyla cinsel ilişkide bulun-
maya bir engel bulunmayacak ölçüde ve şartlarda başbaşa kalmış (halvet
olmuş) olmaları ya da fiilen cinsel ilişkide bulunmaları gerekir. Bu iki
şart gerçekleşmeden boşama vuku bulmuş ise bakılır: Eğer daha önceden
bir mehir üzerinde anlaşma yapılmamışsa kocanın malî bir yükümlülüğü
yoktur. Ancak koca boşadığı eşinin gönlünü almak, onunla iyi duygular
içinde ayrılmayı sağlamak için bütçesine uygun ikramlarda (müt‘a, metâ)
bulunmalıdır. Boşama hediyesinin miktarı belirlenmemiş ancak iki ölçü
konulmuştur: Kudret ve mâruf. Her koca malî gücüyle mütenasip ve top-
lumda cârî âdetlere ve uygulamalara göre kadına lâyık bir hediye verme-
lidir.
Cinsel ilişkiden önce boşanmış kadın için daha önceden bir mehir
miktarı belirlenmiş olursa koca bunun yarısını ödemekle yükümlüdür.
Boşayan veya boşanan tarafın malî ve psikolojik durumu farklı tavır ve
davranışlar gerektirebilir. Bu sebeple taraflar bağışlama ve hoşgörüye,
birbirlerine lutufkâr davranmaya teşvik edilmişlerdir. Bu teşvik kadın
açısından –kocasının durum ve şartlarına bakarak– alacağını azaltma
veya bağışlamaya, koca tarafından ise daha fazlasını vermeye yöneliktir.

375